"Enter"a basıp içeriğe geçin

Temel Linux Komutları 2

Last updated on 14 Mayıs 2020

Merhaba,

Kaldığımız yerden devam ediyoruz,

ln – Symbolic (soft) ve Hard Link Oluşturulması

Symbolic link’ler bir dosyadan bir dosya bir kısaltma ifade ederler. Kısayol gibi düşünülebilinirler.

Symbolic (Soft) link’ler dosyanın veya klasörün şu anda bulunduğu dizinin yerine bağlantı yaparlar.

Hard link’ler ise dosya veya klasörün şu anda bulunduğu fiziksel lokasyonuna bağlantı yaparlar.

#ln -s /home/test /root/babur

test dizinini babur dizinine soft link dosyası oluşturur.

#ln test1 baburlink

test1 dizinini baburlink adında hardlink oluşturur.

Hard Link ve Soft Link – Farkları: 

Hard link’ler klasörler için yaratılamazlar.

Soft linkler klasörler için yaratılabilinirler.

Soft linklerin yeri değiştiği zaman kullanılamaz hale gelirken Hard linkler dosyanın fiziksel konumuna bağlantı yaptığı için bağlantı yapılan dosyaların yeri değişse bile bağlantı kopmaz.

cat

cat onurbabur.txt

onurbabur.txt nin içeriğini ekrana yansıtır.

cat onurbabur.txt > babur.txt

babur.txt nin içeriğini siler ve içine onurbabur.txt nin içeriğini yazar.

cat onurbabur.txt >> babur.txt

onurbabur.txt nin içeriğini babur.txt nin içeriğine ekler.

cat -n onurbabur.txt

dosya içeriğini satır numaralarıyla birlikte ekrana basar.

more

more dosya

dosya içeriğini sayfa sayfa listeler.

less

dosya içeriğini görüntüler

rev

rev dosya

Dosya içeriğini tersten ekrana yansıtır.

tail

tail -f dosya

dosya içeriği değiştikçe ekrana yansıtır.

#tail -f /var/log/maillog | grep onur

maillog dosyasında onur geçen log düştükçe ekrana yansıtır.

join

#join dosya dosya2

dosya ve dosya2 yi ilk sutunlarına bakarak birleştirir.

ilk sütunlarında ortak olan varsa o satırları ekrana basar.

#join -1 2 -2 2 dosya1 dosya2

dosyaların ikinci sütunlarına göre karşılaştırılmasını yaparak ekrana basar. (-1: dosya1in sütununu -2: dosya2nin sutununu belirtir.)

join -a1 -a2 -1 2 -2 2 dosya1 dosya2

diğer sütunlarda eklenmiş olur. (burada amaç ortak olanları göstermek diğerlerini de eklemektir.)

split

Dosyayı girilen byte ya da satır sayılarına göre böler.

split -b 2m dosya1

dosya1 her biri 2mb olan alt dosyalara böler.

split -1 10 dosya1

dosya1 her biri 10 satırdan olan dosyalara böler.

uniq

uniq dosya1

Dosya içerisinde tekrar eden satırları gizleyerek dosyanın içeriğini ekrana basar. (i parametresi kullanılırsa büyük küçük harf uyumuna bakmaz.)

cut

cut -c 10,20 dosya1

dosya1 her satırında ki 10 ve 20. harflerini ekrana en altta basar.

cut -d : -f 2 dosya1

dosya1 in her satırını : parametresine göre sutunlara böler ve ikinci sutunları alt alta ekrana basar.

du

du -sh /home

home dizinin toplam boyutunu gösterir. (h parametresi GB cinsinden göstermesini sağlar)

stat

stat dosya

dosya ve dizinlerin stat bilgilerini gösterir. ( izin inode boyutu vs.)

locate 

locate dosya2

dosya ya da dizinin sistemde nerede olduğunu gösterir.

find

find /home -name dosya1

dosya1 dosyasını /home dizini altında arar.

find / ! -user onur -name onur* -exec rm -rf {} \ ;

kök dizini altında onur kullanıcısına ait olmayan onur ile başlayan tüm dosyaları siler.

find /var/www/html -type d -perm 777 -exec chmod 755 {}\;

html dizini altında 777 iznine sahip dizinleri bulur ve dizinlerin izinlerini 755 yapar.

find /var/www/html -type f -perm 777 exec 644 {} \;

html dizinin altında ki 777 iznine sahip dosyaları bulur ve izinleri 644 olarak günceller.

which

Parametre olarak verilen komutun $path değişkenini gösterir.

whereis

girilen komutun dosya konumu ve komutun kütüphane dosyalarını ve yardım kitapçıklarının yolunu gösterir.

-b sadece çalıştırılabilir dosya

-m sadece kaynağını gösterir.

-s sadece yardım kitaplıklarının yolunu gösterir.

chmod

chmod u+x doysa1

dosya1 in sahibine x hakkı eklenir

chmod g+x dosya1

dosya1 dosyasının dahil olduğu gruba x hakkı(çalıştırma) eklenir

chmod o-w dosya1

diğer kullanıcılarda write hakkı silinir.

chmod 722 dosya1

dosya1 in sahibine 7 grubuna 2 diğerlerine de 2 izinleri verilir

chmod u=rwx,g=r,o=x /root/dizin1

dizin1 in sahibine butun haklar grubuna listeleme izni diğerlerinede geçiş izni verilir.

chmod -R 755 /root/dizin1

dizin1 ve altındaki tüm dosya ve dizinlere recursif olarak 755 iznini verir.

chown

chown root:babur dosya1

dosya1 dosyasının sahibini root grubunuda ali olarak ayarlar

chown ali:babur -R /root/dizin1

dizin1 sisimli dizinin ve altındaki herşeyin sahibini ve grubunu ali olarak ayarlar.

umask

umask=0222

varsayılan da dosya ve dizinler oluşturulurken hangi izinlerle oluşturalacağını umask komutu ile belirleyebiliriz .Etc dizini altındaki login.defs dosyasında umask değerini ayarlayabiliriz.

chattr

chattr -i dosya
chattr -a dosya
chattr -A dosya

a : Tanımlandığında,dosya üzerinesadece yeni verieklenebilir fakat varolan verilerdeğiştirilemez veyasilinemez

i : Tanımlandığında,dosya içeriğiherhangi bir şekildedeğiştirilemez(silinemez, isimdeğişikliğiyapılamaz)

A: Tanımlandığında dosyaya yapılanerişimlere ait zamanbilgisi (atime)güncellenmez.
mount

(sistemdeki aygıtların bağlanma yerlerini gosterir

mount -o loop,rw centos.iso /mnt

iso dosyasına write izni ile bağlamak için

mount -oloop centos.iso /mnt

iso dosyasını only read izniyle bağlarız

mount -t ext4 /dev/sdb2 /backup

sdb2 diskini backup dizinine ext4 formatında bağlar.

mount /media/floppy (/mount /dev/fd0)

disket sürücüsüne erişmek için kullanabiliriz.
mount -t iso9660 -o ro /dev/cdrom /mnt/cdroom

cd sürücüsüne erişmek için kullanabiliriz.

tar

tar -cvzf /yedek/dizin1.tar.gz /root/dizin1

dizin1’i ve altındaki herşeyi tek bir dosya olarak dizin1.tar.gz sıkıştırabilirz.

tar xvzf /yedek/dizin1.tar.gz

daha öncede oluşturulan tar dosyasını tekrar açmak için kullanılır

netstat

netstat -punta | grep LISTEN

sunucu üzerinde çalışan ve hizmet veren servisleri listeleyebiliriz.

netstat -punta | grep 80 | grep ESTABLISHED

80 portundan hizmet veren(apache) ve bu porta yapılan bağlantıları listeleyebiliriz.

sed

sed -i ‘$d’ /root/dosya1

dosya1 ‘in içindeki boş satırları siler

grep

grep komutu filtreleme yapmak için kullanılır

Örn:cat /root/dosya1 | grep ogrenci

dosya1 ‘in içersindeki ogrenci gecen satırları filterelemiş olduk.

ngrep (network grep)

sunucu interface’lerini dinleyerek network üzerinden filtreleme yapabilririz

ÖRN:

ngrep password

komutu ile içince password geçen paketleri yakalar.

top & htop

Sunucu üzerinde ki swap cpu ram kullanım oranlarını gösterir.Hangi sürecin ne kadar kaynak tükettiğini görebiliriz.

iftop

Sunucu üzerindeki ağ trafiğini inceleyebiliriz.

iostat

disk io değerlerini görmemizi sağlar

 

uname

uname komutu sistem çekirdeği ve versiyonu hankkında bilgi verir.

ÖRN:

uname -a

a parametresi ile kullanırsak tüm bilgileri bize verir.

sort

Girdileri sıralamak için kullanabiliriz. Dosya içindeki satırları sıralar.
ÖRNEK:
cat dosya
4G
1G
2G

cat dosya | sort
1G
2G
4G

 

kaynak olarak internet üzerinden araştırma yaparak bir çok siteden alıntı yaptım. Kopyala yapıştır yaparak eklediğim komutlarda mevcut 🙂

Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere,

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.